اصول روزنامه‌نگاری

روزنامه‌نگاری مثل هر علم دیگر در حال تغییر است. رسانه‌های دیجیتال دنیای روزنامه‌نگاری را متحول کرده‌اند. اما آنچه کمتر تغییر کرده اصولی است که کمک می‌‌کند تا ما روزنامه‌نگارها به مردم بگوییم که دوروبرشان چه می‌گذرد. بی‌بی‌سی برای خودش سه اصل گذاشته است: اول اعتماد، دوم گستردگی، و سوم تخصص. رویترز می‌گوید سرعت، دقت و انصاف. رویترز این روزها یک جمله دیگر هم می‌گوید: در دنیایی که گفته می‌شود روزنامه‌نگارها باید نظرشان را پیش خودشان محفوظ نگه‌دارند و فقط خبر را مخابره کنند، رویترز می‌گوید روزنامه‌نگارها هم می‌توانند نظرشان را ابراز کنند البته اگر نظرشان بر پایه اطلاعات سبک‌سنگین‌شده استوار شده باشد. در هر جامعه‌ای ارزش‌ها متفاوت است و باید آنها را درست سبک‌سنگین کرد. کمتر جامعه‌ای هست که فساد را قبول کند. اما مثلا سر پوشش زنان بحث زیاد است. در نهایت یک اصل وجود دارد: روزنامه‌نگار باید همیشه منافع مخاطبانش را در نظر داشته باشد و به آنها کمک کند که بتوانند بر پایه «اطلاعات صحیح» آگاهانه تصمیم بگیرند. در دنیای امروز که مردم خبرها را محک‌زده و نزده در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌کنند، خبرنگاران زبده باید با مهارت‌های راستی‌آزمایی و اعتبارسنجی اخبار به مردم کمک کنند تا از میان توده‌ای از خبرهای راست و دروغی اطلاعات صحیح را پیدا کنند.

رسانه‌ها برای شناسایی اخبار ساختگی چه نرم‌افزارهایی دارند؟

با گسترش اخبار ساختگی در اینترنت و شبکه‌های اجتماعی بعضی از موسسه‌های خبری با همراهی دانشگاه‌ها نرم‌افزارهایی ساخته‌اند تا بتوانند اخبار ساختگی را از اخبار واقعی تشخیص دهند. The Trust Project در دانشگاه سانتا کلارای...

بخش‌هایی از یک کتاب

نیازی نیست سیر تا پیاز یک نشست خبری را گزارش کنیم

تا نیمه دهه هفتاد خبرگزاری آسوشیتدپرس دفتری محلی در نیویورک داشت و گزارش‌گرهای خود را به محله‌های نیویورک، دادگاه‌ها، و کلانتری‌ها می‌فرستاد. آنها دیوار به دیوار شهر را پوشش می‌دادند. هر چیزی خبر بود....

بخش‌هایی از یک کتاب

فصل اول، كالبدشكافي يك خبر:‏ پوشش خبري سقوط يك هواپيما

تلويزيون‌هاي دفتر لوس‌آنجلس آسوشيتدپرس روشن بودند؛ آن‌ها هميشه ‏روشن هستند، بيشتر به اين علت كه مبادا ايستگاهي اتفاقی را ‏گزارش بدهد كه آسوشيتدپرس خبری از آن نداشته باشد، يا مبادا ‏هلي‌كوپترهاي شبکه‌های تلويزيوني كه...

هرم وارونه همچنان محترم است

هرم وارونه همچنان محترم است. باید به هرم وارونه احترام گذشت. خیلی زیاد. از همان زمانی که خبرها در ‏چیزی به نام صفحه روزنامه ریخته شدند، و قضیه کمبود جا و قیچی کردن ته...

لید کانتکسچوآل شده است

در لیدهایی که این روزها نوشته می‌شوند، زمینه خبر در همان ابتدا ‏مشخص می شود. باید توضیح دهید که خبر در چه بستری رخ می‌دهد. مثلا مواجهه بین قوه قضائیه و دولت بالا گرفته و...

اهمیت پاسخ به چرایی و خب که چی

اگر داروی جدیدی کشف شده بنویسید این دارو به چه درد می‌خورد و گرنه ممکن است خوانندگان بپرسند، «خب ‏که چی؟». بنویسید «چرا» این کشف اهمیت دارد.‏ سعی کنید چرایی و «خب که چی»...

نظریه نسبیت خبر

همانطور كه نت‌هاي موسيقي به تنهايي در ذهن معنايي ايجاد نمي‌كنند و تنها وقتي كنار يكديگر نواخته ‏مي‌شوند، ما ‏را با خود به سرزمين‌ حزن و اندوه يا شادي مي‌برند، واحدهاي اطلاعاتي نیز، که...

ماجرا را روایت کنید

خبرهايي كه اين روزها نوشته مي‌شوند، باید جريان يك رويداد را از ابتدا تا انتها تعريف كنند. اصطلاحا مي‌گويند ‏‏بايد ‏self-contained‏ باشند؛ يعني اگر خواننده سه روز پس از سقوط يك هواپيما از تعطیلات...

مثل یک فرش‌باف اجزای خبر را ببافید

خبرگزاری رویترز شیوه‌ای جا افتاده در نوشتن خبر دارد. در این شیوه اجزای خبر به چهار بخش یا چهار بلوک اصلی تقسیم شده است: ۱. اطلاعات؛ ۲. نقل قول‌هاي طلایی؛ ۳. پيشينه و توضیحات؛...

نکته

نکته: انبار پیشینه (Boiler_Plate)

خبرنگارهایی که ماجراهای سریالی را پوشش می دهند- مثل پرونده هسته‌ای ایران، یا سقوط یک هواپیما که ‏بررسی درباره علت سقوط ماه ها ادامه دارد – باید پیشینه‌ها را انبار کنند.‏ انبار پیشینه‏ مثل...

نکته

نکته:‌ چه‌طور به خبر پیشینه اضافه کنیم؟ (۲)

پس از این که مهم‌ترین و دانستنی‌ترین بخش پیشینه را به آغاز خبر یا گزارش‌تان اضافه کردید، (به چه‌طور به خبر پیشینه ‏اضافه کنیم؟ (۱) رجوع کنید)، می توانید به سراغ بخش عمیق‌تری از...

نکته

نکته:‌ چه‌طور به خبر پیشینه اضافه کنیم؟ (۱)

آوردن پیشینه لازم است. اما نویسنده‌های خوب کلی تلاش می‌کنند تا پیشینه را در بهترین جای مطلب جا ‏دهند. جا دادن مقدار زیادی پیشینه در بالای خبر خواننده را فراری می‌دهد؛ با این حال،...

نکته

نکته: نقل قول آوردن یا نیاوردن

همه مان می‌دانیم که نقل قول خوب ارزش خبر را زیاد می‌کند. اما نقل قول‌های طولانی و کسل کننده بر عکس خواننده را فراری می‌دهند. قبل از این که یک نقل قول بنویسید به...

نکته

نکته: نقل قول‌ها مقدس‌اند

هيچ‌گاه نبايد آن‌ها را تغيير بدهيد مگر اين كه بخواهيد يك كلمه يا عبارت تكراري را ‏حذف كنيد و اين هم تنها در صورتي كه آن كلمه يا عبارت حذف شده در معناي نقل...

نمونه‌ای از یک خبر اقتصادی

بلندترین ساختمان جهان در دوبی سر به فلک می‌کشد

دوبی (خبرگزاری فرانسه) – با این هدف که بلندترین ساختمان جهان بشود و سمبل شهری که کانون ‏پروژه‌های غول‌آسا شده، ‏«برج دوبی» همگام با سودی که عاید شرکت ساختمانی اِمار‏ – کارفرمای این ‏پروژه...

مطلب اصلی

دقیق بودن و یافتن حقیقت

اگر خوانندگان و مخاطبان به شما اعتماد نکنند که دنبال یافتن “حقیقت” هستید و در روایت خود دقیق و رو راست هستید نمی‌توانید نام خود را حتی یک لحظه روزنامه نگار بگذارید. دقیق بودن...