کار با آمار و ارقام در روزنامه‌نگاری اقتصادی

روزنامه نگار اقتصادی همواره با اعداد و ارقام سر وکار دارد. پرسش این است که روزنامه نگار باید با این آمار و ارقام چه کند. آنها را چطور بنویسد که برای خواننده، بیننده یا شنونده اش قابل درک باشد.

اگر مخاطب تان را بشناسید می دانید که باید به چه سئوالهایی جواب بدهید و از چه آماری استفاده کنید.

برای همین اولین و مهمترین قدم بری هر روزنامه نگار این است که از این میان، آمار و اطلاعاتی را دسته بندی و انتخاب کند که به درد مخاطبش می خورد.

باید به روشن ترین شکل ممکن توضیح بدهید که چه اتفاقی رخ داده یا در حال رخ دادن است.

و حالا چند توصیه:

– مهمترین آمارها باید در ابتدای گزارش بیاید و آمار کم اهمیت تر در بقیه متن استفاده شود.

– بهتر است آمارها لا به لای اطلاعات، نقل قول و پیشینه در گزارش پخش شود.

– اگر گزارش را پر از عدد و رقم کنید خواننده دچار سردرگمی می شود.

– اطلاعاتی که به صورت “درصد” در گزارش استفاده می شود باید قابل فهم باشد. یعنی شرح داده شود که مفهوم آن چیست. یعنی از طریق مقایسه یا تعریف آن روشن شود که این وضعیت نشانه چه چیزی است. مثلا اگر نرخ بیکاری به ۱۲٫۳ درصد رسیده است باید توضیح داده شود که مثلا نسبت به گذشته بر تعداد بیکاران افزوده شده یا از تعداد آنها کم شده است. علاوه بر آن باید در گزارش روشن شود که منظور از این نرخ بیکاری مثلا این است که سه میلیون نفر بیکار در کشور وجود دارد.

– آمار باید با اطلاعات و آمار دوره های مشابه مقایسه شود. در این زمینه باید روزنامه نگار همواره مواظب باشد که اگر از آمار یک ساله استفاده می کند، حتما آن را با آمار دوره مشابه یک ساله قبل تر مقایسه کند. اگر هم این آمار مربوط به سه ماه اول بهار است حتما با دوره مشابه بهار سال قبل مقایسه شود.

– به جای این که مثلا بگوئید بیکاری از ۱۱ درصد به ۱۲ درصد رسیده آن را به یک مفهوم قابل درک تبدیل کنید مثلا بگوئید که چند نفر به تعداد بیکاران اضافه شده است.

– روزنامه نگار باید همواره دقت داشته باشد که آمارها دقیق باشد. برای اطمینان، همیشه آمارها با منابع مختلف چک کنید و از نتایج ضرب و تقسیم های خود مطمئن شوید.

– برای تشریح آمارها از نقل قول استفاده کنید.

– اگر از آمار سر در نمی آورید از کارشناسان کمک بگیرید و از آنها بخواهید که برای شما توضیح بدهند که این آمارها چه روندی را نشان می دهند. اگر شما درک ناقصی از روند آمارها داشته باشد قادر نخواهید بود در گزارش خود وضعیت را به درستی توصیف کنید.

– بخشی از آمار و اطلاعات را می توانید با استفاده از نمودار منتشر کنید. نمودار کمک می کند تا مفاهیم آماری به سادگی و سریع منتقل شود. نمودار باعث می شود تا حجم آمار در متن کم شود. مثلا برای نشان دادن وضعیت بازار سهام می توانید آن را به صورت نمودار در آورید یا تغییرات نرخ تورم را در یک دوره یک ساله با نمودار نمایش دهید.

– البته نمودار باید به سئوال مشخصی جواب بدهد و تکلیف خواننده را روشن کند نه آنکه خواننده با دیدن آن پرسش های تازه ای برایش مطرح شود و نتواند برای آن پرسش ها پاسخی بیابد.

– باید در گزارش در باره اهمیت آمارها و موضوع گزارش توضیح بدهید تا خواننده دریابد که چه اتفاقی افتاده یا خواهد افتاد.

نویسنده: کمال آقایی

نظر دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *