راهنمای پوشش انتخابات رویترز

انتخابات
آسوشیتدپرس: دونالد ترامپ، میلیاردر آمریکایی در یک مناظره جمهوری‌خواهان در شبکه تلویزیونی فاکس شرکت کرده است.

معرفی:

راهنمای پوشش انتخاباتی که می‌خوانید به کمک خبرگزاری رویترز و سازمان‌های بین‌المللی ناظر بر انتخابات تهیه شده است.

این راهنما می‌کوشد به مراحل مختلف برگزاری انتخابات نگاهی بیندازد، همچنین به نقاطی که احتمال می‌رود انحراف و کجروی رخ بدهد، چه به خاطر اقدامات عمدی، چه به خاطر سازمان‌دهی ضعیف.
یک نکته:
برخی از توصیه‌های این جزوه را باید با قوانین مربوط به برگزاری انتخابات در ایران تطبیق داد. ممکن است در کشوری خبرنگاران مجاز باشند از رای دهندگانی که در صف انتخابات ایستاده‌اند بپرسند دارند به چه کسی رای می‌دهند اما طرح این پرسش در کشوری دیگر مثل ایران درست نباشد.
خبرنگاری که انتخابات را پوشش می دهد باید قانون انتخابات را از بر باشد.

پیش‌گفتار

انتخابات اساس دمکراسی است و مطبوعات نقشی حیاتی در این بین دارد – مطبوعات باید به مردم بگوید نامزدها چه وعده‌هایی می‌دهند و به سیاستمداران بگوید مردم چه چیزهایی می‌خواهند، یا نمی‌خواهند. کار دیگر مطبوعات این است که مشخص کند آیا انتخابات «منصفانه و آزادانه» برگزار شده است. این موضوع به خصوص در کشورهایی که هنوز پایه‌های دمکراتیک محکمی ندارند اهمیت بیشتری دارد پیدا می‌کند.

از زمانی که قرار است انتخاباتی برگزار بشود [از زمانی که ثبت نامزدها شروع می‌شود] تا زمانی که انتخابات برگزار می‌شود فرصتی دست می‌دهد تا دولت حاکم از قانون به نفع خود استفاده کند، چه از طریق راه‌های هوشمندانه و نامحسوس، چه از طریق راه‌های غیرهوشمندانه و محسوس. این وظیفه مطبوعات است که آنها را انجام چنین کارهایی باز دارد.
روزنامه‌نگار خوب باید انتخابات را فرای نگاه حزبی پوشش بدهد، نگاه سیاسی خود را عقب نگه دارد تا به مردم اجازه دهد بر اساس پیشنهادهای نامزدهای مختلف تصمیم بگیرند.
این راهنما می‌کوشد به مراحل مختلف برگزاری انتخابات نگاه بیندازد، همچنین به نقاطی که احتمال می‌رود انحراف و کجروی رخ دهد، چه به خاطر اقدامات عمدی، چه به خاطر سازمان‌دهی ضعیف.
بسیاری از چنین نقاطی در دفاتر راهنمایی که سازمان امنیت و همکاری اروپا (OSCE) بین ناظران انتخابات خود پخش می‌کند تا بر انتخابات کشورهای تازه استقلال یافته پس از فروپاشی شوروی نظارت کنند، برجسته شده‌اند. این ناظران به فلسطین هم دعوت شدند تا بر انتخابات آنها در ژانویه ۲۰۰۵ نظارت کنند.

نظام‌های رای‌گیری

سه نوع نظام رای‌گیری مطرح وجود دارد:

اکثریتِ نسبی (Plurality)– نامزدی که از دیگران رای بیشتری آورده باشد انتخاب می‌شود.
[تصور کنید صد هزار نفر رای داده باشند. نامزدی پیروز است که بیشتر از سایرین رای آورده حتی اگر ۳۰ هزار رای آورده باشد (کمتر از نصف آراء)]
گاهی به این شیوه رای‌گیری «برنده همه را جمع می‌کند» هم می‌گویند. این سیستم در بریتانیا، ایالات متحده امریکا، هند و خیلی جاهای دیگر به کار گرفته می‌شود.
اکثریت (Majority)– نامزدی پیروز می‌شود که از سایر نامزدها باهم رای بیشتری آورده باشد. این انتخابات اغلب در دو مرحله برگزار می‌شود که طی آن کسی که در مرحله اول می‌بازد دیگر در مرحله دوم شرکت نمی‌کند.
تناسبی (PR) – شایع‌ترین نوع این انتخابات وقتی است که رای‌دهندگان لیست نامزدهای حزب خود را انتخاب می‌کنند و کرسی‌ها بر اساس لیست‌هایی که بیشتر رای آورده‌اند تخصیص داده می‌شود. این سیستم در بیشتر کشورهای اروپایی، افریقای جنوبی و همچنین در اسراییل به کار گرفته می‌شود.
شیوه دیگری هم وجود دارد به نام (Single_Transferable_Vote) که طی آن رای‌دهندگان می‌توانند در برگه رای نام نامزدهای خود را به ترتیب اولویت بنویسند.
هر کدام از این شیوه‌ها هواداران و مخالفان خودش را دارد. اگر می‌خواهید درباره استدلال هواداران و مخالفان بیشتر بدانید می‌توانید به سایت:

www.electoral-reform.org.uk

مراجعه کنید.

شمارش آراء

راه‌های متفاوتی برای شمارش آراء وجود دارد. این روزها شیوه‌های شمارش الکترونیکی آراء گسترش یافته است.

شمارش آراء به شیوه دستی
ساده‌ترین شیوه. در صورتی که نیروی انسانی به اندازه کافی موجود باشد، بشود نظارت کرد و بشود اگر کسی شکایتی داشت شمارش آراء را تکرار کرد، می‌توان رای‌ها را همان لحظه شمرد. البته ممکن است شمارش آراء روزها طول بکشد، به خصوص اگر برخی خواهان دوباره شماری آراء باشند.
روش مکانیکی – برگه‌های رای که اغلب “پانچ کارت” (کارتی که توسط کامپیوتر خوانده می‌شود) جمع‌آوری شده و با کمک ماشین‌های کارت‌خوان خوانده می‌شوند. این شیوه سریع است، اما گران و در تمام پایگاه‌های رای‌گیری در دسترس نیست، به همین خاطر باید برگه‌های رای را جا به جا کرد و این خطر وجود دارد که تعداد برگه‌ها کم و زیاد بشود یا در آنها دستکاری بشود. ممکن است در شمارش اشتباه هم پیش بیاید، مثل انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۰۰ امریکا که ماشین‌های کارت‌خوان آرشیوی از برگه‌ها باقی نمی‌گذاشتند که بشود برگه‌ها را دوباره شمرد.
شیوه شمارش الکترونیکی – در این شیوه قبل از این که برگه‌ها به داخل صندوق رای انداخته شوند کامپیوتر با استفاده از سیستم اسکن اطلاعات روی برگه‌ها را می‌خواند. به همین خاطر در صورتی که نیاز به شمارش دوباره آراء باشد برگه‌های اصلی محفوظ می‌مانند. یک شیوه دیگر کامپیوتری هم وجود دارد که به رای‌دهندگان اجازه می‌دهد رای خود را مستقیم وارد کامپیوتر بکنند. این سیستم گران است.
رای‌گیری تلفنی و اینترنتی – در خیلی از کشورها این انتخابات برای تعیین هیات مدیره شرکت‌های بزرگ استفاده می‌شود. اما در انتخابات سراسری از آن استفاده نمی‌شود چون نمی‌شود هویت افراد را راحت تعیین کرد و خطر رخنه هکرها به سیستم‌های کامپیوتری هم وجود دارد.

مقدمات

همان وقتی که زمان برگزاری انتخابات اعلام می‌شود و رقابت‌های انتخاباتی راه ‌می‌افتد، روزنامه‌ها باید اطلاعات کلیدی‌ای را منتقل بکنند که شامل اطلاعات زیر می‌شود:

– چند نامزد قرار است در انتخابات شرکت کنند،

– چند حزب،

– تعداد کسانی که واجد شرایط برای رای دادن هستند،

– تعداد کل پایگاه‌های اخذ رای و

– نتایج آخرین انتخابات.
این اطلاعات را می‌شود با استفاده از یک باکس اطلاعات [یک باکس اطلاعات که در دل یا کنار یک گزارش صفحه‌بندی می‌شود] منتقل کرد و تا وقتی تبلیغات نامزدها ادامه دارد می‌شود در هر شماره این باکس را تکرار کرد یا آن را داخل یک ویژه نامه انتخاباتی گنجاند. این مهم است که این اطلاعات از همان ابتدا در اختیار رای دهندگان قرار بگیرد چون کمک می‌کند تا آنها راحت‌تر بتوانند انبوه اطلاعاتی را که ظرف چند هفته بعد به سمت‌شان سرازیر می‌شود هضم کنند. رسانه‌ها همچنین باید مردم را راهنمایی بکنند که برای رای دادن باید به کجا مراجعه بکنند و حقوق و مسولیت‌هایشان را در این فرایند سیاسی به آنها یادآوری بکنند.

هیات انتخابات

سازمانی که مسئول برگزاری انتخابات است باید از بدنه دولت جدا باشد. این سازمان باید از افراد مجرب، محترم و بی‌طرف تشکیل شده باشد یا به شکلی مساوی نمایندگانی از احزاب سیاسی را در خود جا داده باشد. بودجه این سازمان هم باید مستقل باشد و توسط دولت تضمین شده باشد.

سال ۲۰۰۰ میلادی، در جریان انتخابات ریاست‌جمهوری یوگوسلاوی اسلوبدان میلوسویچ برنده شد. اما تمام فرآیند انتخابات توسط دولت برگزار شد و جلوی ورود ناظران سازمان همکاری اروپا برای نظارت بر انتخابات گرفته شد. سازمان همکاری اروپا میلوسویچ را یک متقلب نامید و این رژیم متهم شد که به نفع میلوسویچ برگه‌های رای صادر کرده و به مجموع رای‌های اخذ شده افزوده است. میلوسوچ همچنین متهم شد که مردم را ترسانده تا به او رای بدهند، همچنین از رسانه‌های دولتی و منابع دولتی تنها به نفع حزب خود استفاده کرده است.
روزنامه نگارانی که انتخابات را پوشش می‌دهند باید قوانین انتخابات را از بر باشند. اگر اشتباهی در کار باشد وظیفه آنها است که خواستار عقب افتادن زمان برگزاری یا حتی تحریم انتخابات بشوند.

ثبت نام افراد و احزاب در انتخابات

بررسی کنید و ببینید آیا به همه نامزدهایی که قصد دارند در انتخابات شرکت کنند اجازه ثبت نام داده می‌شود. بررسی کنید و ببینید آیا قانون فعلی انتخابات برای فرد یا گروه خاصی تبعیض قایل می‌شود. حواستان به نامزدهای غیرمتعارف باشد. بد نیست نگاهی به این خبر رویترز درباره شروع انتخابات ریاست‌جمهوری فلسطین در سال ۲۰۰۰ بیندازید:

رام‌الله، کرانه باختری، ۲۵ نوامبر (رویترز) – مروان برغوثی، تصمیم گرفته از همان سلول خود در زندان اسراییل در انتخابات ریاست‌جمهوری فلسطین شرکت کند، حزب او، فتح، سه‌شنبه گفت …
اورشلیم [بیت‌المقدس]، ۲۸ نوامبر (رویترز) یک روزنامه‌نگار زن فلسطینی از داخل محوطه محصور شده شهر قدیمی بیت‌المقدس یکشنبه گفت می‌خواهد در انتخابات ریاست‌جمهوری فلسطین شرکت کند تا جانشین یاسر عرفات بشود و اولین زنی باشد که وارد مبارزات انتخاباتی ریاست‌جمهوری فلسطین می‌شود …

ثبت نام رای‌دهندگان

فهرست رای‌دهندگان باید از قبل فرستاده شود. شیوه ثبت نام باید به شکلی باشد که همه بتوانند به راحتی ثبت نام کنند و نباید جنسیت، نژاد، مذهب، اقلیت مذهبی، گرایش سیاسی، مالکیت ملک، یا نداشتن پول برای ثبت نام محدودیتی برای شرکت در انتخابات تلقی بشود. روشن نبودن وضعیت ملیت، یا وضعیت سکونت، وضعیت سوء پیشینه و وضعیت روانی نا بسامان محدودیت‌هایی منطقی برای عدم ثبت نام تلقی می‌شوند.

به هر حال باید حواستان به این موضوع باشد این یکی از جاهایی است که می‌تواند باعث بشود ثبت نام به نفع یک گروه خاص بچرخد و گروهی دیگر عقب زده شود.
روزنامه نگارها باید بتوانند به همراه ناظران فهرست ثبت نام کرده‌ها را از پیش بررسی کنند. [در برخی از کشورها رای‌دهندگان باید از پیش برای شرکت در انتخابات ثبت نام کنند] اگر ثبت نام به سرعت انجام بشود و فهرست‌ها بعد از مهلت ثبت نام آشکار بشوند در این صورت سردبیران مطبوعات باید بخواهند که انتخابات عقب بیفتد.

مرزهای حوزه‌های انتخاباتی

تمام آراء باید به طور تقریبی هم وزن باشند به این ترتیب که تعداد رای دهندگان در هر ناحیه‌ای نباید با ناحیه دیگر بیشتر از ۱۰ درصد فرق داشته باشد. بررسی کنید و ببینید حزب حاکم برای تامین منافع سیاسی خود تغییری در مرزهای انتخاباتی نداده باشد. در گذشته موارد بسیاری از تغییر مرزهای انتخاباتی گزارش شده تا منافع سیاسی یک حزب تامین بشود.

یکی از موارد کلاسیک تغییر مرزهای انتخاباتی در دهه ۶۰ میلادی در ایرلند شمالی رخ داد که طی آن متحدان پروتستان توانستند مرزهای انتخاباتی را به شکلی مهندسی کنند تا ترکیب جمعیتی شورای شهر لندن‌بری به نفع آنها بشود، در حالی که کاتولیک‌ها اکثریت شهر را تشکیل می‌دادند. این اقدام پروتستان‌ها منجر به تظاهرات مدنی گسترده توسط کاتولیک‌ها شد. اتفاقی که پیامد آن بیش از ۳۰ سال قتل و عام قومی بوده است.

تبلیغات

پوشش برنامه‌های انتخاباتی نامزدها برای روزنامه‌نگارها بسیار خسته کننده است. از آنجا که سفرهای تبلیغاتی و بحث‌های تلویزیونی اغلب از قبل اعلام می‌شوند، مطبوعات باید جدول‌های روزانه‌های درست بکنند و برنامه کار روزانه خبرنگارها را از قبل مشخص کنند. در صورت امکان بد نیست برای هر کدام از نامزدهای اصلی خبرنگاری گمارده شود. از خبرنگارها بخواهید زیر و روی نامزدی را که دارند پوشش می‌دهند در بیاورند. باید تصمیم بگیرید که اخبار کدام یک از نامزدها یا احزاب را به طور منظم پوشش بدهید.
اگر چه ممکن است برخی از نامزدهای مستقل به نظر کم اهمیت برسند اما خبرنگاری که اصول اخلاقی را رعایت می‌کند و با وجدان است باید نظرات گروه‌های کوچک را که ممکن است برای مردم جالب باشد منتقل بکند. این را هم در نظر داشته باشد که گاه معاملات زیر میزی و زد و بندهای سیاسی می‌تواند باعث بشود تا گروه‌های کوچک و کم اهمیت جزوی از دولت‌های ائتلافی بشوند.

رسانه‌ها

آیا رسانه‌ها می‌توانند بدون محدودیت به تمام نامزدها یا احزاب دسترسی داشته باشند؟ تمام رسانه‌های مسئول باید با رعایت بی‌طرفی انتخابات را پوشش بدهند، به ویژه رسانه‌های دولتی چون با پول مردم اداره می‌شوند.

برخی از دولت‌ها گاه رسانه‌هایی را که در اختیار دارند برای حمله به نامزدهای مخالف خود استفاده می‌کنند، جلوی توزیع اخبار را می‌گیرند و اجازه نمی‌دهند نامزدهای مخالف در رادیو یا تلویزیون ظاهر بشوند. یکی از کارهایی که دولت‌های حاکم می‌کنند این است که گاه اجازه می‌دهند در یک برنامه تلویزیونی انتخاباتی به شکلی متعادل نامزدها معرفی بشوند، اما بعد در برنامه‌های دیگر برنامه‌های سیاسی غرض‌ورزانه پخش می‌کنند.
در سال ۲۰۰۰ میلادی در جریان انتخابات ریاست‌جمهوری قرقیزستان که طی آن اصغر آقایف، رییس جمهور حاکم برنده شده، سازمان همکاری‌های اروپا که نقشی نظارتی در برگزاری برخی از کشورها دارد از این موضوع شاکی بود که تلویزیون دولتی تقریبا ۷۰ درصد از برنامه‌های زنده انتخاباتی خود را در اختیار رییس‌جمهور حاکم گذاشته بود.

روزنامه‌ها و شبکه‌های رادیو تلویزیونی مسئول باید سیستم‌های نظارتی راه بیندازند و به شکلی روزانه بر پخش زنده و دیگر برنامه‌ها نظارت کنند.
روی موضوعات تمرکز کنید نه شخصیت ها
به شکل رو به افزایشی نوشتن درباره شخصیت نامزدها کار اصلی خبرنگارها در زمان انتخابات شده است. اما روزنامه‌نگارها باید بکوشند با مردم عادی هم صحبت کنند، به خصوص با آنهایی که صدایشان در جامعه سخت شنیده می‌شود – مثل سالخوردگان، جوانان، زنان، – و در برخی از کشورها، اقلیت‌های قومی و مذهبی. باید از مردم بپرسید آیا وضعیت آنها از انتخابات قبلی بهتر شده یا بدتر.

روزنامه‌نگارها باید این نظرات را به نامزدها منتقل و واکنش آنها را گزارش کنند.
خبرنگارهای حوزه‌های تخصصی خود را روی موضوعات اصلی مورد بحث در جریان انتخابات متمرکز کنید – اقتصاد، حقوق و نظم عمومی، حمل و نقل، آموزش، سیاست خارجه و دفاع.
در آغاز برنامه‌های انتخاباتی جامعه‌ای آماری از میان مردم انتخاب کنید و همین طور که تبلیغات انتخاباتی نامزدها ادامه می‌یابد دوباره و دوباره به آنها رجوع کنید و ببینید این تبلیغات تا به اینجای کار چه تاثیری روی آنها گذاشته است.
اگر روزنامه‌ای سراسری هستید که دفتر اصلی آن در پایتخت قرار دارد، کاری کنید تا خبرنگارها و گزارشگرهای روزنامه تا می‌شود سفر کنند و از پایتخت دور بشوند تا بتوانند دایره بزرگتری از نظرات را جمع‌آوری کنند. در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۰۲ فرانسه، روزنامه‌های سراسری و بین‌المللی که در پاریس مستقر بودند نتوانستند ظهور ناگهانی ژان ماری لوپن، رهبری راست‌گرای افراطی، را پیش‌بینی کنند که پایگاه محکمی بین مردم جنوب فرانسه داشت.

منابع مالی تبلیغات

آیا نظامی دولتی برای حمایت مالی از احزاب سیاسی وجود دارد، همان طوری که در خیلی از کشورها وجود دارد؟ آیا برای تقدیم پول به احزاب از جانب شرکت‌ها یا اشخاص حقیقی به احزاب محدودیتی وجود دارد؟ و آیا احزاب وظیفه دارند منابع مالی خود را به طور علنی اعلام کنند؟

مردم باید این حق را داشته باشند که بدانند نامزدها دارند از برخی از شرکت‌ها پول دریافت می‌کنند. شرکت‌هایی که ممکن است با این کار بتوانند روی سیاست‌گذاری‌های دولت آینده تاثیرگذار باشند.

این روزها یکی از مهم‌ترین ابزار تبلیغات انتخاباتی رسانه‌ها است، به خصوص رادیو و تلویزیون. در بریتانیا، نامزدها اجازه ندارند در رسانه‌ها تبلیغ کنند به جز مواردی که تبلیغاتی محدود به طور هم‌زمان از تمام کانال‌های تلویزیونی اصلی پخش می‌شود. همچنین محدودیت‌هایی درباره این موضوع وجود دارد که هر نامزد اجازه دارد برای تبلیغات چه قدر هزینه بکند. این محدودیت بنا بر اندازه و جمعیت حوزه انتخابیه فرق می‌کند. تبلیغات انتخاباتی اغلب به شکل خانه به خانه، به شکل تلفنی، راهپیمایی‌های انتخاباتی، پخش کاتالوگ و پوستر انجام می‌شود.
در ایالات متحده امریکا، برای این که یک نامزد چه قدر خرج تبلیغات بکند، محدودیتی وجود ندارد و بخش اصلی پول بابت تبلیغات تلویزیونی خرج می‌شود.
تا آنجا که به روزنامه‌ها مربوط می‌شود، سئوال اصلی این است که آیا روزنامه‌ها اجازه دارند رپرتاژ آگهی‌های سیاسی دریافت کنند، حتی اگر قانون هم اجازه بدهد، و اگر چنین بکنند، آیا باید به همه احزاب فضای مساوی داده شود؟

ناظران انتخابات

اگر انتخابات تحت نظارت ناظران خارجی مثل سازمان امنیت و همکاری اروپا انجام می‌شود، یا ناظران داخلی ناظر برگزاری انتخابات هستند، سعی کنید شماره تلفن ناظرها را به دست بیاورید و با آن‌ها مدام در تماس باشید. آن‌ها اغلب در سراسر کشور پخش می‌شوند برای همین می‌توانند اطلاعات خوبی در اختیارتان بگذارند در حالی که روزنامه‌ها اغلب این توانایی را ندارند که خبرنگارهای خود را در سراسر کشور پخش کنند.

تماس با آنها به خصوص در روزی که انتخابات برگزار می‌شود می‌تواند مفید باشد چون آنها بر شمارش آراء و رای‌گیری نظارت می‌کنند. البته ممکن است به سختی با مطبوعات صحبت بکنند.
ناظران بین‌المللی اغلب تنها چند روز در محل برگزاری انتخابات به سر می‌برند. چند روز قبل و چند روز بعد. اما دیده‌بان‌ها، گاه چند ماهی در یک کشور می‌مانند تا از کم و کیف برگزاری انتخابات، قوانین انتخابات و شیوه برگزاری انتخابات و تاثیر مطبوعات آگاه بشوند.

تخمین جمعیت

به آماری که برگزارکنندگان راه‌پیمایی‌ها درباره تعداد آدم‌هایی می‌دهند که در یک راهپیمایی حزبی شرکت کرده‌اند شک داشته باشید. این آمارها اغلب اغراق شده است و هدف آنا بزرگ جلوه دادن تعداد هواداران است. اگر خودتان قادر به شمردن راهپیمایان نیستید، به سراغ منابع مستقل بروید، مثل ناظران و پلیس اگر چه ممکن است آنها هم دلایلی داشته باشند که بخواهند تعداد راهپیمایان را کم‌تر یا بیشتر بگویند. همین‌طور می‌تواند تخمین‌ها را با خبرنگارهای دیگر چک کنید.

[یک راه نوشتن آمار ضد و نقیض این است که هم به تخمین‌های برگزارکنندگان اشاره کنید (با ذکر منبع) و هم تخمین‌های پلیس یا ناظران را بنویسید.]
دقیق‌ترین راه تخمین تعداد راهپیمایان عکس هوایی است، اما اغلب چنین عکس‌هایی در دسترس نیست.
اگر در محل هستید بهترین کار این است از نقطه‌ای بالاتر، راهپیمایان را بشمارید. یکی از شیوه‌هایی که به طور تقریبی تعداد راهپیمایان را مشخص می‌کند این است که فضا را مثل جدول تقسیم کنید. بعد صد نفر را در یکی از سلول‌های جدول بشمارید و آن را ضربدر تعداد سلول‌ها کنید.
راه دیگر این است که مساحت فضایی که تظاهرکنندگان روی آن جمع هستند را به متر مربع تخمین بزنید، و بعد برای هر متر مربع ۳ نفر را در نظر بگیرید. به این ترتیب خیابانی که پنج کیلومتر طول داشته باشد و ۳۰ متر عرض (اگر سراسر خیابان پر شده باشد)، حدودا ۴۵۰ هزار نفر را در خود جا داده است.

نظرسنجی‌ها

در زمانی که تبلیغات انتخاباتی ادامه دارد مطبوعات به طور گسترده‌ای به شکل روزانه از نظرسنجی‌ها استفاده می‌کند تا بتواند واکنش افکار عمومی را نسبت به موضوعاتی که در تبلیغات انتخاباتی بحث بر سر آنها داغ است تخمین بزند. نظرسنجی‌ها همچنین کمک می‌کنند تا بشود فهمید مردم بیشتر ترجیح می‌دهند به چه کسانی رای بدهند. برخی از روزنامه‌ها یک موسسه نظرسنجی را استخدام می‌کنند تا در طول انتخابات برایشان نظرسنجی کند. البته این موسسات باید اسم و رسم داشته باشند و نظرسنجی‌ها را بر مبنای علمی انجام بدهند تا بتوانند طیف گسترده‌ای از آراء را نمایش بدهند.

برخی از شبکه‌های تلویزیونی پس از آن که رای دهندگان رای‌شان را به صندوق ریختند با آنها صحبت می‌کنند [Exit_vote] و تلاش می‌کنند برنده نهایی را هرچه سریع‌تر مشخص کنند.
[تذکر: در ایران اغلب در جریان انتخابات خبرنگاران مجاز نیستند از رای‌دهندگان بپرسند به چه کسی رای می‌دهند]
این نوع نظرسنجی‌ها ممکن است قابل اعتماد نباشد – در سال ۲۰۰۰ میلادی یک موسسه نظرسنجی ۱۲ دقیقه قبل از این که رای‌گیری در امریکا تمام بشود گفت ال گور در انتخابات پیروز شده است، که این موضوع خود می‌توانست در تصمیم‌گیری مردم تاثیر بگذارد و در نتیجه انتخابات تغییر بدهد.
یک نظر سنجی که در سال ۱۹۸۷ در انتخابات سراسری بریتانیا پس از این که رای دهندگان رای خود را به داخل صندوق ریختند انجام شد نشان می‌داد که مارگارت تاچر با اختلاف بسیار کم توانسته دوباره نخست‌وزیر بشود. وقتی آراء اعلام شد مشخص شد تاچر با اختلاف چشمگیر برنده انتخابات شده است.
برخی از کشورها انتشار نظرسنجی‌ها را از چند روز قبل از برگزاری انتخابات ممنوع می‌کنند تا مردم خودشان تصمیم بگیرند به چه کسی رای بدهند.

امنیت

دولت حاکم وظیفه دارد شرایطی ایجاد کند تا راهپیمایی‌های سیاسی بدون تهدید از جانب گروه‌های رقیب انجام بشود. اما در همین حال، نیروهای دولتی نباید به شکلی سازمان‌دهی بشوند یا تعدادشان آن‌قدر زیاد باشد که مردم از شرکت در راهپیمایی‌ها و گردهمایی ها واهمه داشته باشند – تاکتیکی که برخی از حکومت‌ها اغلب به کار می‌گیرند.

در دور اول انتخابات اوکراین در سال ۲۰۰۴ میلادی، که طی آن ناظران سازمان همکاری و امنیت اروپا اعلام کردند در انتخابات به شدت تقلب شده است، (میتینگ‌ها و راهپیمایی‌های حزب مخالف به هم ریخته شده. مقامات حاکم همچنین متهم شدند روی رسانه‌های دولتی تاثیر گذاشته‌اند و از بیت‌المال برای برآورده کردن اهداف انتخاباتی خود استفاده کرده‌اند.)

رای دهندگانی که خارج از مرزها هستند

این یکی از راه‌هایی است که به دولت‌هایی که قدرت را در دست دارند اجازه می‌دهد تا روی نتیجه انتخابات تاثیر بگذارند. مردم خیلی از کشورها به دلایل مختلفی که مثل تبعید در کشورهای دیگر به سر می‌برند.

گاه تعداد این آدم‌ها آن‌قدر زیاد است که می‌توانند در نتیجه انتخابات تاثیر بگذارند. روزنامه‌نگارها باید بررسی کنند و ببینند آیا این افراد در موقع مقرر برگه‌های رای به دست‌شان رسیده است و این که آیا پایگاه اخذ رای در کشوری که مقیم هستند ایجاد شده یا امکان فرستادن پستی برگه وجود داشته است. و این که آیا تعداد کسانی که در خارج رای داده‌اند با تعداد کسانی که در خارج زندگی می‌کنند [به طور نسبی] همخوانی می‌کند.

چک لیست نهایی

(سوال‌هایی که خبرنگارها باید از خودشان بپرسند):

– آیا هیات انتخابات رای‌گیری را به طور مستقل از دولت سازمان‌دهی می‌کند و آیا این فرایند به طور بی‌طرفانه و متعادل انجام می‌شود؟

– آیا همه نامزدهایی که قصد دارند در انتخابات شرکت کنند اجازه دارند در انتخابات ثبت نام کنند؟ آیا قانونِ انتخابات در مورد بعضی‌ها یا گروه خاصی تبعیض قایل می‌شود؟

– آیا شرایط ثبت نام به راحتی برای همگان مهیاست؟ آیا عناصری مثل نژاد، جنسیت، یا وضیعت مالی و سیاسی مانع از ثبت نام می‌شود؟

– آیا تعداد رای‌دهندگان در حوزه‌های رای‌گیری کم و بیش یکسان است؟ آیا در برخی از حوزه‌ها سیاست‌مداران اقداماتی را برای تغییر مرز حوزه‌های انتخابات به نفع گروه یا طبقه خاص به اجرا نگذاشته اند؟ – آیا رسانه‌ها بدون اعمال محدودیت در دسترس همه احزاب یا افراد قرار دارند؟ این نشانه‌ای به چشم می‌خورد که نشان بدهد طبقه حاکم قصد دارد از رسانه‌های دولتی به نفع خود استفاده کند، به گروه‌ها و احزاب مخالف حمله کند یا محدودیت‌هایی اعمال کند تا آنها نتوانند از رادیو یا تلویزیون استفاده کنند؟

– آیا احزاب سیاسی توسط دولت تامین مالی می‌شوند؟ آیا محدودیتی برای حمایت‌های مالی از بخش‌های تجاری یا خصوصی وجود دارد و احزاب موظفند اعلام کنند چه قدر پول گرفته‌اند؟

– آیا این امکان وجود دارد که احزاب بدون این که توسط گروه حاکم یا رقبا تهدید شوند راهپیمایی‌های حزبی برگزار کنند ؟

روز انتخابات

رادیو، تلویزیون، خبرگزاری‌ها و روزنامه‌های عصر باید صبح روز انتخابات خبر بدهند که انتخابات شروع شد.

رام‌الله، کرانه باختری، ۹ ژانویه (رویترز) – فلسطینی‌ها یکشنبه رای‌گیری برای انتخاب جانشین یاسر عرفات را در حالی شروع کردند که خیلی‌ها امیدوارند محمود عباس، رهبری عملگرا، انتخاب بشود و پس از سال‌ها خونریزی مذاکرات برای دستیابی به صلح را با اسراییلی‌ها از سر بگیرد …
با این موضوع شروع کنید که حضور مردم تا چه حد گسترده بوده است.
از خبرنگارهایی که در محل دارید، پلیس و ناظران بین‌المللی و محلی بپرسید حضور مردم تا چه حد گسترده بوده است. این موضوع کمک می‌کند تا مشخص کنید انتخابات تا چه اندازه موفق بوده.
همچنین باید دنبال یافتن اولین نشانه‌ها برای پاسخ به این سئوال باشد که چه حزب یا فردی در انتخابات پیروز می‌شود همچنین باید دنبال نشانه‌هایی از بروز خشونت، تهدید یا اتفاقات نامتعارف دیگر باشید.
نامزدهای مطرح و مهم را تا پای صندوق رای همراهی کنید. دنبال این باشید تا نظرشان را بگیرید. دنبال رنگ و جزییات از چگونگی رای دادن شان باشید.
رام‌الله، کرانه باختری، ۹ ژانویه (رویترز) – محمود عباس، رهبر فلسطینی‌ها، که نامزد اصلی در انتخابات ریاست‌جمهوری روز یکشنبه محسوب می‌شود، گفت انتخابات برای تعیین جانشینی یاسر عرفات دارد به آرامی برگزار می‌شود.
«ما شنیدیم که مردم به طور گسترده در انتخابات شرکت کرده‌اند، به خصوص، زنان و این اتفاق خیلی خوبی است،» عباس گفت پس از آن که رای خود را در رام‌الله زیر پرتره‌ای از عرفات به داخل صندوق رای انداخت…
روز انتخابات، یک ضرب با خبرنگاران خود و ناظران در تماس باشید و حواستان به اتفاقات غیر معمول و نامتعارف باشد.
چیزهایی که باید دنبالشان بگردید:

رای‌گیری چندتایی – تمام نظام‌های انتخاباتی به شکلی طراحی می‌شود که هر نفر فقط بتواند یک بار رای بدهد. با این حال، هیچ کدام از این نظام‌ها کامل نیست. بسیار مواقع اسنادی رو می‌شود که نشان می‌دهد کسی با اوراق شناسایی فردی که قبلا مرده‌ در انتخابات شرکت کرده است. گاهی اوقات هم برخی به هر حال راه‌هایی پیدا می‌کنند تا چند بار رای بدهند.
روزنامه‌نگاران باید در حوزه‌های رای‌گیری حواسشان به فهرست رای‌دهندگان باشد و دنبال اسامی تکراری، آدرس یا مشاغلی باشند که ممکن است مشخص کند شخصی دو بار رای داده است. در برخی از کشورها انگشت رای دهندگان را به جوهری آلوده می‌کنند که تا یک هفته رنگش نمی‌رود.
این سیستم در کشورهایی مثل عراق می‌تواند باعث بشود تا افراطیونی که انتخابات را تحریم کرده‌اند رای دهندگان را تهدید کنند یا آزار بدهند.
یک راه دیگر استفاده از مکانیسمی است که سازمان امنیت و همکاری اروپا در پی فروپاشی یوگوسلاوی در بوسنی و هرزگوین و کوزوو به کار گرفت. در این فرآیند از نیترات نقره استفاده شد که فقط تحت اشعه مادون قرمز قابل رویت است.
بیرون کشاندن رای‌دهندگان – نامزدها و احزاب می‌توانند مکانیسمی را سازمان‌دهی کنند تا در روز انتخابات مردم را با وسایل نقلیه به محل‌های اخذ رای منتقل کنند، به خصوص برای معلولان و سالخوردگان. اما طبقه حاکم اجازه ندارد از وسایل نقلیه دولتی برای این کار استفاده کند. این کار مزیتی نسبی و ناعادلانه ایجاد می کند.
حضور نیروهای امنیتی – حضور خیلی شدید و پررنگ نیروهای امنیتی در اطراف پایگاه‌های اخذ رای می‌تواند موجب ترس مردم بشود.
در دور نخست انتخابات اوکراین در سال ۲۰۰۴ سازمان او اس سی ای گزارش دارد که در بیش از ۶۰ درصد پایگاه‌های اخذ رای پلیس حضور داشته است.
شفافیت – آیا همه صندوق‌های اخذ رای مهر و موم شده‌اند؟ آیا صندوق‌ها مدتی دور از چشم مسئولان برگزاری انتخابات بوده‌اند؟ آیا غرفه‌های رای‌گیری پرده کشی نشده که ممکن است باعث شود اطرافیان بفهمند رای‌دهنده به چه کسی رای داده است؟
چیزهای دیگری که باید حواستان به آنها باشد:

– ممکن است ببینید برخی از متصدیان بهانه می‌آورند و برخی از رای‌دهندگان را با وجود آن که اوراق شناسایی معتبر دارند رد می‌کنند.

– ممکن است برخی از متصدیان از رای‌دهندگان بیش از یک کارت شناسایی بخواهند.

– صف‌های طولانی در پایگاه‌های اخذ رای که می‌تواند نشانه سازماندهی بد باشد.

– پوسترهای انتخاباتی حزبی خاص در داخل و خارج پایگاه اخذ رای چسبانده شده باشد.

– حواستان به این موضوع باشد که صندوق‌های حاوی آراء زیر نظر بازرسان بین‌المللی و محلی جا به جا شوند.

شمارش آراء

ببینید آیا سازمانی مستقل شمارش آرا را بر عهده دارد و این که در تمام اوقات بازرسان تعلیم دیده و نمایندگان احزاب و گروه‌های مختلف شمارش را زیر نظر دارند.

ببینید آیا تعداد آرایی که از طریق رادیو و تلویزیون اعلام می‌شود با تعداد آرای شمارش شده در یک حوزه انتخاباتی خاص همخوانی دارد.
[در دهمین انتخابات ریاست جمهوری ایران، نامزدهای مخالف دولت شورای نگهبان را متهم کردند که به عنوان سازمانی مستقل بر کار شمارش آراء نظارت نکرده است. همچنین، وزارت کشور در مرحله اول شمارش آراء، تنها تعداد آرای کل کشور را اعلام کرد و اجازه نداد تا رای دهندگان ببینند آیا آرای شمارش شده با آرای شمارش شده یک حوزه انتخاباتی خاص همخوانی داشته یا نه. این ها جزو دلایلی بود که باعث شد تا موجی از اعتراض های گسترده سراسر کشور را فرا بگیرد.]

نتیجه انتخابات

وقتی نتیجه انتخابات مشخص شد،
– دنبال برنده‌ها و بازنده‌ها باشید و نظر آنها را بگیرید،

– ببینید بالاخره چند نفر در انتخابات شرکت کردند،

– با مردم عادی در کوچه و خیابان و کارشناسان مستقل صحبت کنید،

– همچنین جویای نظر بازرسان بین‌المللی و محلی بشوید و از آنها بپرسید به نظرشان انتخابات تا چه اندازه منصفانه برگزار شده است، و

– ببینید واکنش‌ها در سایر کشورها چه گونه بوده است، به خصوص کشورهای همسایه، همین طور بازارهای مالی داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی چه طور واکنش نشان داده‌اند.
رویترز پس از آن که تقریبا مطمئن شد عباس برنده انتخابات فلسطین است گزارشی از واکنش‌ها منتشر کرد. نسخه خلاصه شده آن را در زیر می‌خوانید:
رام الله، کرانه باختری، ۹ ژانویه (رویترز) – محمود عباس، مردی میانه‌رو که قصد دارد مذاکرات صلح را با اسراییل پیش ببرد، قدم در راهی گذاشته که احتمالا به پیروزی گسترده او در انتخابات یکشنبه برای جانشینی یاسر عرفات منجر خواهد شد.
آنچه در زیر می‌خوانید واکنش به نتیجه نظرسنجی از مردمی است که رای خود را داخل صندوق ریخته‌اند.
ایهود اولمرت، معاون نخست‌وزیر اسراییل: «این فرآیندی دمکراتیک است و به خودی خود بسیار پر اهمیت است چون به نظر می‌رسد تنها اتفاق دمکراتیک در کشوری عربی بوده باشد.»
«چالش‌های اصلی هنوز پیش رویمان قرار دارند. آیا او با تروریست‌ها خواهد جنگید و جلوی جنگ خونین با اسراییل را خواهد گرفت.»
محمد دحلان، وزیر سابق امنیت فلسطین: «امیدوارم جناح‌های مختلف فلسطینی در روابط خود با دولت خودگردان تجدید نظر کنند و دنبال روابط بهتر و جدی‌تر باشند… این رای به امید و آینده بود.»
خالد البطش یکی از رهبران جهاد اسلامی: «امیدواریم عباس اصلاحاتی که وعده‌اش را داده پی بگیرد، به خصوص آن بخش از اصلاحات که شامل توافق با جناح‌ها برای ایجاد یک دولت وحدت ملی برای دفاع و حمایت از انتفاضه و مقاومت می‌شود.»
دکتر استفن پی کوهن، رییس موسسه صلح و توسعه خاورمیانه که در امریکا قرار دارد: «فکر می‌کنم این موضوع که اکثریت مردم دارد به او رای می‌دهد نشانه خوبی باشد.»
مرکز مطالعات سیاسی و استراتژیک دیاراشوان، الاهرام در مصر: «محمود عباس تحت فشار شدید از جانب اسراییلی‌ها و امریکایی‌هایی خواهد بود که قصد دارند به کشمکش خاتمه بدهند. اما بعید می‌دانم که او بتواند سر مسایلی مثل حق بازگشت آوارگان، مرزها، اورشلیم و تمامیت ارضی فلسطین به شکلی که اسراییلی‌ها و امریکایی‌ها می‌خواهند سازش کند.»
آمار و نتایجی را که لحظه به لحظه مخابره می‌شود زیر و رو کنید و برای نوشتن گزارش‌ها و خبرهایی عمیق‌تر سرنخ پیدا کنید. موضوعاتی که در درازمدت می‌توانند از یک پیروزی گسترده [که ممکن است فقط چند روزی سرِ زبان‌ها باشد] جذاب‌تر باشند:
آیا حضور مردم گسترده نبود؟ اگر تعداد کمی از مردم در انتخابات شرکت کنند ممکن است معنایش این باشد که مردم از وضعیت سیاسی موجود راضی نیستند و به این ترتیب این امکان وجود دارد که شرایط کار برای فردی که در انتخابات پیروز شده خیلی سخت بشود.
آیا گروهی که تا به حال اسمی از آن نبود یا زیاد مطرح نبود یکهو توانسته آرای زیادی جمع بکند یا حتی در انتخابات برنده بشود؟ این یعنی می‌شود انتظار داشت در آینده شاهد تغییرات سیاسی گسترده باشیم.
آیا این امکان وجود دارد که احزاب شکست خورده باهم در یک ائتلاف کار کنند؟ این ممکن است باعث بشود تا توازن قدرت به شکلی قابل توجه تغییر کند.
در سال ۱۹۶۹، پرزیدنت ریچارد نیکسون پس از آن که به نظر رسید ائتلاف محافظه کار کورت گئورگ کیزینگر، صدر اعظم آلمان غربی، در انتخابات پیروز شده برای او پیام تبریک فرستاد. اما در نهایت، او نتوانست اکثریت را به دست بیاورد و سوسیال دمکرات‌ها در پی ائتلافی با حزب کوچک دمکرات‌های آزاد قدرت را در دست گرفتند.

روز بعد از انتخابات

خبرنگارها اغلب با بازنده‌ها و برنده‌ها مصاحبه‌های کندوکاوی و عمیق انجام می‌دهند. آنها همچنین سراغ مردم عادی می‌روند تا واکنش آنها را بسنجند.

از اینجا به بعد، نوبت به اعلام نتیجه آراء می رسد. باید به مردم بگویید که نتایج چه موقع اعلام خواهد شد.

گام بعدی، پیش بینی درباره این است که چه کسی یا چه حزبی در انتخابات پیروز خواهد شد.

نظر دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *